Komarna, najmłodszy region winiarski w Chorwacji

Chorwacja słynie z licznych winnic i produkcji doskonałego wina. Tradycja winiarska nad Adriatykiem wywodzi się z czasów antycznych, a za ojców chorwackiego winiarstwa uważa się starożytnych Greków. Tymczasem dzisiaj zabierzemy Was w podróż do regionu, który liczy sobie zaledwie kilkanaście lat. Przed Wami Komarna, najmłodszy region winiarski w Chorwacji.

W tym wpisie przeczytacie o:

• Chorwacka enoturystyka
• Chorwacja jako producent wina
• Komarna – najmłodszy region winiarski w Chorwacji
• Gdzie znajduje się region Komarna?

Chorwacka enoturystyka

W Chorwacji z każdym rokiem intensywniej rozwija się enoturystyka, czyli forma podróżowania polegająca na zwiedzaniu winnic i poznawaniu tradycyjnych metod produkcji, połączona z degustacją wina. To prężnie rozwijający się biznes, a zarazem zyskujący coraz większą popularność sposób zwiedzania Chorwacji.

Nie trzeba jednak szukać zorganizowanych wydarzeń, aby pogłębić swoją wiedzę. Czasem wystarczy zajrzeć do małej winnicy, których w Dalmacji jest wiele. Spotkanie z właścicielami (którzy często są obecni na miejscu) to szansa na poznanie historii rodzinnego biznesu, zajrzenie do piwnic i udział w kameralnej degustacji. To właśnie w rodzinnych winiarniach najłatwiej usłyszeć najciekawsze fakty o uprawianych szczepach czy rodowe perypetie związane z uprawą winorośli i prowadzeniem winnicy.

Chorwacja jako producent wina

Wbrew pozorom – pomimo wielu regionów winiarskich – Chorwacja nie jest potentatem, jeśli chodzi o produkcję wina. Wg raportu OIV, Międzynarodowej Organizacji Winorośli i Wina (International Organisation of Vine and Wine) – najbardziej prestiżowego źródła danych dotyczących sektora winiarskiego na świecie – w 2024 roku Chorwacja wyprodukowała ok. 500 tys. hektolitrów wina (ok. 50 mln litrów). Ten wynik plasuje Chorwację wśród mniejszych krajów winiarskich w Europie (z produkcją poniżej 1 miliona hektolitrów wina). Dla porównania, na podium największych producentów wina w Unii Europejskiej znajdują się Włochy z produkcją 41 mln hektolitrów, Francja (ponad 39 mln hektolitrów) i Hiszpania (38 mln hektolitrów).

Co ciekawe, produkcja wina w Chorwacji od lat wykazuje tendencję spadkową pod względem ilości, co wynika z przerzucenia ciężaru produkcji na wina segmentu premium oraz pogarszających się warunków klimatycznych (występujące coraz częściej susze na zmianę z ulewnymi deszczami). Import wina (głównie z Włoch i Francji) wzrasta, aby pokryć gigantyczne zapotrzebowanie sektora turystycznego w sezonie letnim. Ostatecznie, chorwaccy producenci – nie będąc w stanie konkurować ilością, skupiają się na jakości swoich produktów, podkreślając ich lokalny charakter i tradycje, a także zwracając się kierunku upraw ekologicznych. Doskonałym przykładem takiego działania jest region winiarski Komarna, który łączy siłę tradycji (wyrażającą się w uprawie endemicznych gatunków winorośli) z nowoczesnością w duchu eko.

Komarna – najmłodszy region winiarski w Chorwacji

Vinogorje Komarna to najmłodszy region winiarski w Chorwacji (termin „vinogorje” oznacza obszar uprawy winorośli, na którym może się znajdować kilka winnic). Jest to jedyny w pełni ekologiczny region winiarski w Chorwacji – wszystkie znajdujące się na jego obszarze winnice posiadają certyfikaty produkcji organicznej.

Historia tego regionu zaczęła się w 2008 roku, kiedy na pagórkach schodzących wprost do wód Adriatyku w miejscowości Komarna, zasadzono pierwsze krzewy winorośli. Jednak, aby do tego w ogóle doszło, konieczna była melioracja krasowego terenu, wcześniej porośniętego głównie makią. Tym samym – od pierwszego użycia ciężkiego sprzętu do prężnie działających winiarskich biznesów upłynęło niespełna 20 lat. Obecnie działa tu łącznie 7 producentów wina, którzy połączyli swoje siły i potencjał tworząc stowarzyszenie K7.

Obszar vinogorje Komarna obejmuje około 100 hektarów, a stoki są nachylone od 30 do nawet 45 stopni. Winorośl jest uprawiana niemal od poziomu morza do wysokości 250 metrów. To specyficzne ukształtowanie terenu połączone z bardzo dużym nasłonecznieniem (ponad 2,5 tys. słonecznych godzin w roku) oraz morską bryzą sprawia, że jest to doskonałe miejsce do uprawy endemicznych gatunków, takich jak plavac mali (wino czerwone) i pošip (wino białe). Na wzgórzu uprawiany jest także tribidrag (inaczej crljenak kaštelanski), znany we Włoszech jako primitivo, a w USA jako zinfandel oraz – w niewielkim udziale – inne gatunki, takie jak syrah, chardonnay czy cabernet sauvignion.

Komarna uzyskała apelację w 2013 roku, oficjalnie stając się najmłodszym regionem winiarskim w Chorwacji. Dla ścisłości trzeba jednak dodać, że obecnie najmłodszą apelacją w Chorwacji jest położony niedaleko Stonu na półwyspie Pelješac region winiarski Ponikve. Różnica polega na tym, że chociaż Ponikve uzyskał apelację w 2021 roku, to tradycja winiarska sięga tu kilku pokoleń – w przeciwieństwie do zbudowanej od surowej skały Komarny.

Gdzie znajduje się region Komarna?

Region winiarski Komarna jest położony na terenie żupanii dubrownicko-neretwiańskiej, tuż obok żyznej doliny Neretwy. Porośnięte winoroślą pagórki znajdują się dokładnie naprzeciwko półwyspu Pelješac, schodząc wprost do wód zatoki Mali Ston (Malostonski zaljev). Na wschód od Komarny można podziwiać zarówno Most Pelješki, od kilku lat łączący w całość przecięte wcześniej kawałkiem Bośni i Hercegowiny państwo chorwackie, jak i panoramę Neum, jedynego morskiego kurortu położonego na niewielkim pasie bośniackiego wybrzeża. Z kolei spoglądając w kierunku zachodnim, można dostrzec położoną niedaleko wyspę Hvar.

Tereny, na których położne są winnice, są niezwykle malownicze. Droga do jednej z winiarni – wąski pasek asfaltu między krzewami winorośli – biegnie dokładnie szczytem wzgórza, a widoki, które można podziwiać w trakcie podróży są po prostu bajeczne. Najlepiej przyjechać tu późnym popołudniem, aby ze wzgórza obserwować, jak słońce zachodzi za półwysep Pelješac. W mojej opinii jest to miejsce, w którym zachody słońca są po prostu spektakularne.

Z kolei z innej winnicy, która również uprawia winorośl na wzgórzu schodzącym do morza, ale swoje centrum produkcji wina ma w położonej po drugiej stronie trasy miejscowości Slivno Ravno, rozciąga się niezwykła panorama na okolicę. W zasadzie do obu winiarni wystarczyłoby przyjechać dla samego widoku zachodzącego słońca.